Artykuły dla rodziców
Standardy ochrony dzieci
przed krzywdzeniem w Przedszkolu Gminnym nr 4 w Kłobucku
1
Główną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez pracowników przedszkola jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Pracownik przedszkola traktuje dziecko z szacunkiem oraz uwzględnia jego potrzeby. Stosowanie przez pracownika wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie jest niedopuszczalne. Każdy pracownik przedszkola działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych przedszkola oraz swoich kompetencji, realizując w ten sposób główny cel przedszkola.
2
Objaśnienie terminów
-
Pracownik placówki - osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia.
-
Dziecko - każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
-
Opiekun dziecka - osoba uprawniona do reprezentowania dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem jest również rodzic zastępczy.
-
Zgoda opiekuna dziecka - zgoda co najmniej jednego z opiekunów dziecka. Jednak w
przypadku braku porozumienia między opiekunami dziecka należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.
-
Krzywdzenie dziecka - popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika placówki, lub zagrożenie dobra dziecka,
w tym jego zaniedbywanie.
6. Osoba odpowiedzialna za internet - wyznaczony przez dyrektora przedszkola pracownik, sprawujący nadzór nad korzystaniem z internetu przez dzieci na terenie placówki oraz nad bezpieczeństwem dzieci w internecie.
7. Osoba odpowiedzialna za Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem - wyznaczony przez dyrekora przedszkola pracownik sprawujący nadzór nad realizacją Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem w przedszkolu.
-
Dane osobowe dziecka - wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.
3
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci
-
Pracownicy przedszkola posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.
-
W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy placówki podejmują rozmowę z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując
ich do szukania dla siebie pomocy.
-
Pracownicy monitorują sytuację i dobrostan dziecka.
-
Pracownicy znają i stosują zasady bezpiecznych relacji personel-dziecko i dziecko-dziecko
ustalone w placówce. Zasady stanowią Załącznik nr 1 do niniejszej Polityki.
-
Rekrutacja pracowników placówki odbywa się zgodnie z zasadami bezpiecznej rekrutacji personelu. Zasady stanowią Załącznik nr 2 do niniejszej Polityki.
4
Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka
-
W przypadku kiedy pracownik przedszkola podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone, ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji wychowawcy
grupy.
-
Wychowawca informuje Dyrektora przedszkola oraz psychologa.
-
Psycholog wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa, oraz informuje ich o podejrzeniu.
4. Psycholog powinien przygotować opis sytuacji przedszkolnej oraz rodzinnej dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem, nauczycielami i rodzicami, oraz sporządzić plan pomocy dziecku.
5. Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:
-
podjęcia przez przedszkole działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do pomocz społecznej, na policję lub wszczęcie procedury Niebieskiej Karty
-
wsparcia, jakie placówka zaoferuje dziecku;
-
skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.
6. W przypadkach bardziej skomplikowanych (dotyczących wykorzystywania seksualnego oraz znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu) kierownictwo placówki powołuje zespół interwencyjny, w skład którego wchodzą: psycholog, wychowawca dziecka, dyrektor przedszkola inni pracownicy mający wiedzę o krzywdzeniu dziecka.
7. Zespół interwencyjny sporządza plan pomocy dziecku, spełniający wymogi określone
w rozdziale 2 pkt. 3 Polityki, na podstawie opisu sporządzonego przez psychologa przedszkolnego oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji.
5
W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, powołanie zespołu jest obligatoryjne. Zespół interwencyjny wzywa opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować opiekunom zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji. Ze spotkania sporządza się protokół.
8. Plan pomocy dziecku jest przedstawiany przez psychologa opiekunom z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.
9. Psycholog informuje opiekunów o obowiązku placówki zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej instytucji (prokuratura/policja lub sąd rodzinny, ośrodek pomocy społecznej bądź przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego - procedura „Niebieskie Karty"
-
w zależności od zdiagnozowanego typu krzywdzenia i skorelowanej z nim interwencji).
10. Po poinformowaniu opiekunów przez psychologa zgodnie z punktem poprzedzającym - dyrektor placówki składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, ośrodka pomocy społecznej lub przesyła formularz „Niebieska Karta” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
-
Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach instytucji wskazanych w punkcie poprzedzającym.
12. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone, należy o tym fakcie poinformować opiekunów dziecka na piśmie.
13. Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 3 do niniejszej Polityki. Kartę załącza się do akt osobowych dziecka.
14. Wszyscy pracownicy placówki i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
6
Procedura reagowania i działania w przypadku niewłaściwych relacji między
małoletnimi
-
Dziecko, które czuje się pokrzywdzone przez innych, zgłasza ten fakt każdemu pracownikowi szkoły lub koordynatorowi.
-
Wszelkie przejawy przemocy, agresji (fizycznej oraz słownej), powinny być natychmiast przerwane przez nauczyciela, pracownika lub inn osoby będące świadkami incydentu. Pracownik zawiadamia koordynatora i dyrektora oraz rodziców małoletniego, sporządza protokół interwencji.
-
Zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z dzieckiem podejmuje działania, które mają na celu wyciszenie przejawów agresji i przemocy, a także wszelkich niepożądanych zachowań małoletnich we współpracy z instytucjami, organizacjami udzielającymi pomocy dzieciom i młodzieży, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym specjalistycznymi.
-
Jeżeli dyrektor we współpracy z koordynatorem i zespołem nauczycieli i specjalistów udzielających uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, stwierdzi konieczność, wówczas powiadamia organy zewnętrzne (instytucje pomocy społecznej, policję, sąd rodzinny) o zaistniałej sytuacji oraz potrzebie, np. wglądu w sytuację rodzinną dziecka.
-
Koordynator we współpracy z wychowawcą, pracownikiem, który stwierdził zagrożenie lub wystąpienie krzywdzenia małoletniego organizuje spotkanie z rodzicami małoletniego. Przedstawia na nim ustalone przez ww. zespół formy i zadania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, którą ma zostać objęty małoletni. Notatka ze spotkania znajduje się w załączniku nr 4.
-
W przypadku braku współpracy rodziców, ucznia podejrzanego o krzywdzenie lub krzywdzącego małoletniego, ze szkołą – dyrektor we współpracy z koordynatorem, podejmuje, po ocenie sytuacji, decyzję o ewentualnym zawiadomieniu organów zewnętrznych (pomocy społecznej, policji, sądu rodzinnego).
-
Przedszkole prowadzi działania wychowawczo-profilaktyczne (uwzględnione w programie wychowawczo-profilaktycznym przedszkola) mające na celu zapobieganie i uświadamianie dzieciom niewłaściwych zachowań, form przemocy oraz innych sposobów krzywdzenia małoletnich.
7
Rozdział V
Zasady ochrony wizerunku dziecka
-
Przedszkole zapewnia najwyższe standardy ochrony danych osobowych dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
-
Placówka, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.
-
Wytyczne dotyczące zasad publikacji wizerunku dziecka do niniejszej Polityki.
a. Pracownikowi placówki nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) na terenie placówki bez pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka.
b. W celu uzyskania zgody, o której mowa powyżej, pracownik placówki może skontaktować się z opiekunem dziecka i ustalić procedurę uzyskania zgody. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych do opiekuna dziecka - bez wiedzy i zgody tego opiekuna.
c. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak: zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda rodzica lub opiekuna prawnego na utrwalanie wizerunku dziecka nie jest wymagana.
d. Upublicznienie przez pracownika placówki wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka.
e. Pisemna zgoda, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać informację, gdzie będzie umieszczony zarejestrowany wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany (np. że umieszczony zostanie na stronie youtube.com w celach promocyjnych).
8
Rozdział VI
Zasady dostępu dzieci do internetu
-
Przedszkole jest zobowiązane podejmować działania zabezpieczające dzieci przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju; w szczególności należy zainstalować i aktualizować oprogramowanie zabezpieczające.
-
Na terenie placówki dostęp dziecka do internetu możliwy jest tylko i wyłącznie pod
nadzorem pracownika przedszkola.
-
W przypadku dostępu realizowanego pod nadzorem pracownika placówki, pracownik placówki ma obowiązek informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z internetu. Pracownik placówki czuwa także nad bezpieczeństwem korzystania z internetu przez dzieci
podczas zajęć.
4. Osoba odpowiedzialna za internet zapewnia, aby sieć internetowa organizacji placówki była zabezpieczona przed niebezpiecznymi treściami, instalując i aktualizując odpowiednie, nowoczesne oprogramowanie.
5. Wymienione w pkt. 1 niniejszego paragrafu oprogramowanie jest aktualizowane przez wyznaczonego pracownika w miarę potrzeb, przynajmniej raz w miesiącu.
9
Monitoring stosowania Polityki
1. Kierownictwo placówki wyznacza Dyrektora jako osobę odpowiedzialną za Politykę ochrony dzieci w placówce.
-
Osoba, o której mowa w punkcie poprzedzającym, jest odpowiedzialna za monitorowanie realizacji Polityki, za reagowanie na sygnały naruszenia Polityki i prowadzenie rejestru zgłoszeń oraz za proponowanie zmian w Polityce.
-
Osoba, o której mowa w pkt. 1 niniejszego rozdziału, przeprowadza wśród pracowników placówki, raz na 12 miesięcy, ankietę monitorującą poziom realizacji Polityki. Wzór ankiety stanowi Załącznik nr 5 do niniejszej Polityki.
-
W ankiecie pracownicy placówki mogą proponować zmiany Polityki oraz wskazywać
naruszenia Polityki w placówce.
-
Osoba, o której mowa w pkt. 1 niniejszego rozdzialu, dokonuje opracowania wypełnionych przez pracowników placówki ankiet. Sporządza na tej podstawie raport z monitoringu, który następnie przekazuje dyrektorowi przedszkola.
-
Dyrekcja przedszkola wprowadza do Polityki niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom,
dzieciom i ich opiekunom nowe brzmienie Polityki.
10
Rozdział VIII
Przepisy końcowe
-
Polityka wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.
-
Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników placówki, dzieci i ich opiekunów,
poprzez umieszczenie jej tekstu na stronie internetowej i wywieszenie w widocznym miejscu w przedszkolu, również w wersji skróconej, przeznaczonej dla dzieci.
PROPOZYCJE ZABAW I ĆWICZEŃ STYMULUJĄCYCH ROZWÓJ DZIECKA
Zmysł słuchu
●rozróżnianie dźwięków dochodzących z otoczenia(szum drzew, wiatr, burza, deszcz, telefon, woda, klucze itp.)
●rozpoznawanie dźwięków wydawanych przez różne przedmioty instrumenty perkusyjne, charakterystycznych dla różnych pojazdów
●różnicowanie i naśladowanie głosów zwierząt (dobieranie obrazka do słyszanego głosu,, słuchanie głosów z płyty CD, odtwarzanie za pomocą piktogramów przedstawiających zwierzęta sekwencji usłyszanych dźwięków np. „kwi-świnka”, „hau-piesek”
● rozpoznawanie osób po głosie „kto ukrył się za parawanem”
różnicowanie dźwięków ze względu na natężenie(dźwięki ciche, głośne)
lokalizowanie dźwięków, głosów z otoczenia
●układanie, tworzenie szeregów rytmicznych wg sekwencji dźwiękowej (auto, piłka, auto, piłka),
●tworzenie szeregów rytmicznych na podstawie słyszanych dźwięków wydawanych przez różne zwierzęta (np. kot, pies, kot)- dziecko słyszy odgłosy (miau, hau, miau), zapamiętuje je następnie podaje wg kolejności nazwy zwierząt, które je wydawały
●zabawy ruchowe z rytmem; podskocz, podskocz, tupnij
●dzielenie wyrazów na sylaby z jednoczesnym wystukiwaniem rytmu wypowiadanych słów
Zmysł powonienia
●rozpoznawanie po zapachu wcześniej poznanych , umieszczonych w małych pojemniczkach przypraw (cynamon, wanilia, goździki, herbata, czosnek), po wcześniejszym uzgodnieniu z rodzicami czy dziecko nie ma przeciwwskazań
●rozpoznawanie po zapachu znanych warzyw i owoców z udziałem wzroku, a następnie bez udziału wzroku
●rozpoznawanie „łazienkowych zapachów”(mydło, proszek, szampon, sól do kąpieli) po uzgodnieniu z rodzicami czy dziecko nie ma przeciwwskazań
●szukanie zapachu ukrytego wśród pojemniczków z watą, jeden spośród kilku pojemników jest nasączony określonym zapachem
Zmysł smaku
●smakowanie próbek jedzenia (majonez, miód, ketchup, musztarda, konfitury, różnych rodzajów serów i nazywanie ich
●określanie podczas degustacji smaków: słodkiego, gorzkiego, kwaśnego, dobieranie właściwego obrazka do określonego smaku
●degustacja kawałków sezonowych owoców i warzyw, rozpoznawanie całych owoców i warzyw na podstawie smaku
●przedstawianie odbieranych bodźców smakowych (mimika)
kończenie zdań dotyczących smaków „czekolada jest......”, „cytryna jest....”
picie soków przez rurkę, rozpoznawanie smaku napoju poprzez wybranie właściwego obrazka, owocu
Zmysł dotyku
●zabawa „co to za przedmiot”, wyczuwanie rzeczy bez udziału wzroku (stereognozja)
●dotykanie dłoni i przedramion materiałami o różnej fakturze
dotykanie poszczególnymi palcami materiałów o różnych fakturach ( domino sensoryczne)
●spacerowanie po ścieżkach fakturowych
●zabawa „sensoryczne pudełko” napełnianie pudełka różnorodnym materiałem (piasek, groch, ryż, makaron itp. umieszczanie w środku różnych przedmiotów), zanurzanie dłoni w pojemniku i znajdowanie w nim przedmiotów
wkładanie rąk i nóg do kosza wypełnionego piłeczkami, kasztanami itp.
●malowanie różnymi substancjami (klej, glina, masa z mąki, piasku, przy pomocy dłoni, stóp
rysowanie wzorów na tackach wypełnionych materiałami o różnej strukturze
●robieniu kul z papieru o różnej fakturze i grubości ( folia aluminiowa, papier śniadaniowy, gazeta itp.)
●łączenie w pary przedmiotów o takich samych cechach albo przeciwstawnych
rysowanie kredkami, mazakami uprzednio włożonymi do zamrażalnika
●zabawy z wodą (ciepła, zimna), doznania termiczne
●wdrażanie do identyfikowania własnych emocji, nazywanie emocji doświadczanych przez dziecko zabawy emotikonami, zabawy w aktora-jestem smutny, jestem wesoły, jestem zły, boję się
●poznawanie informacji o sobie oglądanie swojej sylwetki w lustrze: pokazywanie i nazywanie części ciała na sobie-dostrzeganie szczegółów, mam na imię, nazywam się, mam lat..., zapamiętanie i utrwalanie adresu zamieszkania
Sfera poznawcza
Rozwój mowy i myślenia
- ćwiczenia oddechowe (dmuchanie na wiatraczki, dmuchanie na płomień świecy, nadmuchiwanie balonika, puszczanie baniek mydlanych, wciąganie i wypuszczanie powietrza, wąchanie różnych zapachów, wdech z unoszeniem ramion do góry, wydech z opuszczaniem ramion itp.)
- ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne
- ćwiczenia warg i języka:zaciskanie warg,parskanie koni,ściąganie ust w dzióbek, nadymanie policzków,oblizywanie ust przez dziecko, cmokanie,wysuwanie i chowanie języka, kląskanie językiem, lizanie lizaka itp.
- ćwiczenia podniebienia miękkiego:wdech przez nos, wydech przez usta, naśladowanie odgłosów gęsi-gęganie, ziewanie przy nisko opuszczonej szczęce
- ćwiczenia wzmacniające pierścień zwierający gardło: dmuchanie przy zakrytym nosie, ziewanie, masaż podbródka, opadanie szczęki dolnej i szybkie jej unoszenie,chrapanie
- ćwiczenia ruchów szczęki dolnej:opuszczanie i podnoszenie szczęki dolnej, przesuwanie szczęki dolnej w lewo i w prawo, wysuwanie szczęki dolnej do przodu i cofanie jej, żucie
- ćwiczenia prawidłowego połykania:unoszenie języka za górne przednie zęby , dotykanie wskazanego miejsca językiem, szpatułką, ćwiczenia ze śpiewem sylab lalala, lololo, połykanie śliny przy zamkniętych zębach, picie i połykanie płynów po jednym łyku( nabiera płyn, unosi język, zamyka zęby, połyka płyn)
- ćwiczenia rozwijające i wzbogacające słownik dziecka
- oglądanie książeczek z obrazkami tematycznymi (zabawki, pojazdy, zawody, owoce, rośliny, przedmioty codziennego użytku, czynności itp.)
- gry i zabawy dydaktyczne
- słuchanie i nauka prostych wierszyków-rymowanek- rysowanek np. „Kącik lalek Bożenki”, „Kurczątko”, „Bałwanek”, 'Miska”
- wyszukiwanie przedmiotów znajdujących się w pobliżu, zabawa „Ciepło -zimno”
- wyszukiwanki, zapamiętywanki: wyszukiwanie i układanie w odpowiedniej kolejności
- układanie przedmiotów;wprowadzanie pojęć dotyczących położenia przedmiotów, układanie przedmiotów we wskazanej kolejności
- segregowanie przedmiotów
- powtarzanie nazw przedmiotów znajdujących się wokół dziecka;zabawa 'Co to jest”,zabawa „Jaki to kolor”
- liczenie zabawek ze wskazaniem
- nazywanie cech przedmiotów, czynności, kolorów, kształtów, wielkości (zabawy dydaktyczne „Kolory” Duży-mały” „Co do czego pasuje”
- zabawy i ćwiczenia rozwijające rozumienie prostych zdań, poleceń, czynności i prostych związków logicznych
- naśladowanie ruchów, prostych czynności
- zabawa „Rób to co ja” (ćwiczenia zmierzające do poznawania własnego ciała, samoobsługowe itp.)
- zabawa „Weź do ręki taki sam przedmiot”
- wykorzystywanie prostych ćwiczeń podczas zabaw tematycznych (np. układanie zastawy stołowej dla misiów)
- słuchanie i rozumienie prostych poleceń
- wyszukiwanie i podawanie przedmiotów
- układanie wg podanego sposobu
- wkładanie w wyznaczone miejsce( wykorzystanie codziennych czynności: włóż nożyczki do odpowiedniej półki itp.)
- dotykanie wskazanych przedmiotów, części ciała
- grupowanie przedmiotów wg podanego kryterium ( gry i zabawy dydaktyczne, wykorzystanie naturalnych sytuacji np. segregowanie zabawek)
- słuchanie prostych opowiadań wspartych materiałem konkretnym (zabawy z pacynką, krótkie inscenizacje itp.)
- -wykorzystanie ćwiczeń edukacyjnych Scholpera mających na celu rozumienie prostych poleceń „Siadanie na zawołanie” „Idź-stój”
- ćwiczenia samodzielnego wypowiadania się
- zabawy i ćwiczenia prowokujące do samodzielnego wypowiadania się: zabawy klockami, zabawy konstrukcyjne, zabawy tematyczne np.'Telefon”, „Dom”, „Sklep” itp., przedstawianie treści obrazka ( porównywanie obrazków, opisywanie czynności wykonywanej na obrazku)
- prowokowanie do zadawania pytań: zabawy z porównywaniem przedmiotów, obrazków, wykonywanych czynności (co najpierw, co potem)
- ćwiczenia i zabawy doskonalące wypowiedzi pod względem gramatycznym: (zabawy w grupowanie takich samych elementów np. klocek- klocki
- ćwiczenia wzbogacające mowę w określenia dotyczące stosunków między przedmiotami i czynnościami(określanie miejsca przedmiotu na, pod, za, w na konkretnych przedmiotach, zabawach 'Zastawa stołowa”, „Gdzie się schował misiu” szukanie przedmiotów: zabawa „Ciepło-zimno”, określanie wielkości przedmiotów np. ten duży samochód- ten mały
- zabawy w teatrzyki, pacynkami(odtwarzanie ról)
- ćwiczenia rozwijające percepcję i pamięć wzrokową
- koordynacja półkul mózgowych usprawniająca widzenie obuoczne
- ilustrowanie ruchem prostych czynności
- podbijanie balona z reki do ręki
- rysowanie koła, linii równoległych wyciągniętymi na wysokości barków rękami
- wodzenie wzrokiem za światłem latarki w linii poziomej, pionowej, po okręgu
- wodzenie palcem po wzorach, literach z gruboziarnistego papieru naklejonych na płytkę ze sklejki
- podbijanie balona z ręki do ręki
- w pozycji siadu rozkrocznego-turlanie piłki od nogi do nogi, od ręki do ręki
- obserwacja najbliższego otoczenia ( w różnych okolicznościach, tego co znajduje się wokół dziecka, czynności wykonywanych przez inne osoby, naśladowanie czynności)
- wyszukiwanie(przedmiotów, zabawek w najbliższym otoczeniu, takich samych przedmiotów w najbliższym otoczeniu, obrazka do nazwy przedmiotu, figury geometrycznej do wzoru, ukrytych przedmiotów- figur na obrazku, dostrzeganie prawidłowości i nieprawidłowości
- układanie( takich samych obrazków na siebie, prostych ciągów rytmicznych, układanie klocków, figur wg określonej zasady np. koloru, wznoszenie prostych budowli wg wzoru np. pociąg, wieża, dopasowanie przedmiotu do miejsca, dopasowywanie przedmiotu do swojego cienia, układanie obrazków wg kolejności wydarzeń: proste historyjki obrazkowe
- porównywanie porównywanie ze sobą dwóch takich samych przedmiotów, różniących się jedną cechą, wielkości przedmiotów (mały miś-duży miś, takie same- różne), dostrzeganie różnic między przedmiotami, dostrzeganie przedmiotów nie pasujących do całości, zabawy „Co się tu zmieniło”, „Czego tu brakuje”
- dobieranki- zgadywanki zabawy 'Czarodziejski worek”-oglądanie na obrazku przedmiotu i szukanie takiego samego w worku, zgadnij, który obrazek został schowany, która zabawka została schowana
- porządkowanie i grupowanie par obrazków, przedmiotów i figur wg jednej wybranej cechy,gromadzenie przedmiotów ze względu na ich przeznaczenie
- składanie obrazków pociętych na kilka części, układanie na obrazku wg wzoru, układanie puzzli
- wyodrębnianie i liczenie wybierz spośród figur geometrycznych koła i policz je, liczenie przedmiotów- następnie pokazywanie ile ich jest na palcach
- rysowanie, malowanie linii poziomych i prostych ( wg M. Bogdanowicz),linii poziomych i pionowych na wzorze, wg wzoru np. (pada deszcz), dowolne rysowanie,wypełnianie kolorem wzorów, wypełnianie wzorów ograniczonych konturem
- zabawy z masą dowolne formowanie, formowanie wałków, elementów płaskich, okrągłych
- ćwiczenia i zabawy rozwijające i usprawniające percepcje i pamięć słuchową oraz koordynację wzrokowo-ruchową
- ćwiczenia wrażliwości słuchowej
- wysłuchiwanie dźwięków dochodzących z otoczenia
- przyporządkowanie dźwięku do obrazka
- rozpoznawanie dźwięków dochodzących z otoczenia (odgłosów z ulicy, sygnałów różnych pojazdów, dźwięków różnych urządzeń z gospodarstwa domowego, głosów zwierząt
- rozpoznawanie wytwarzanych dźwięków(uderzanie łyżką w szklankę, stukanie w meble, darcie papieru, przelewanie wody, rozpoznawanie osób po głosie „Zgadnij kto Cię woła?” itp.)
- naśladowanie głosów zwierząt, pojazdów, zjawisk atmosferycznych
- tworzenie szeregów rytmicznych: układanie przedmiotów wg podanego rytmu np. auto, klocek, auto, klocek.....
- zabawy rytmiczno- ruchowe,
- zabawy ruchowe wg metody Pedagogika Zabawy
- odtwarzanie swobodnym ruchem nastroju i charakteru piosenki
- śpiewanie piosenek i klaskanie w ich rytmicznych
- zabawy ruchowe wg metody Dobrego Startu ( ilustrowanie ruchem treści piosenki, zabawy ruchowe na wałeczkach, woreczkach itp..)
- ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej
- wskazywanie przez dziecko przedmiotów na obrazkach
- nawlekanie dużych, a następnie coraz mniejszych koralików na sznurek
- dobieranie takich samych przedmiotów
- wkładanie klocków do pudełek wg kształtu
- wkładanie drobnych przedmiotów do pojemników z niewielkim otworem
- wskazywanie przedmiotów na planszy wg słyszanej nazwy
- rysowanie na dużej powierzchni; dowolne ruchy koliste, rysowanie kropek, kresek
- łączenie kropek linią
- pogrubianie i odwzorowywanie prostych kształtów
- dobieranie kolorowych sylwet do ich odpowiedników na planszach
- odszukiwanie par figur konturowych i pełnych
- segregowanie przedmiotów wg koloru, kształtu, wielkości, położenia
- układanie ciągów rytmicznych (kot, mysz, pies itd.)
- układanie historyjek obrazkowych złożonych z kilku części, zgadywanie który obrazek został schowany
- obserwacja pory roku po jej cechach charakterystycznych
- wyszukiwanie i dopasowywanie konturów, cieni do pojedynczych obrazków, łączenie w pary obrazku i jego cienia
- dostrzeganie podobieństw i różnic między przedmiotami
- czarodziejski woreczek:dziecko ogląda przedmiot i szuka podobnego w woreczku
- zabawy z piłką; łapanie, rzuty do celu
- Sfera ruchowa
- ćwiczenia motoryki dużej
- ćwiczenia kształtujące postawę ciała
- siedzę dobrze i wygodnie podczas siedzenia na krześle, dywanie
- dbam o moje plecy (leżenie na plecach,opieranie się o ścianę, ćwiczenia w chodzeniu z postawą wyprostowaną)
- ćwiczenia w chodzeniu i bieganiu
- chodzenie głośne-tupanie (wyczuwanie swoich nóg)
- chodzenie na paluszkach (wyczuwanie swoich palców u nóg)
- chodzenie z omijaniem przeszkód
- chodzenie boso po różnych przedmiotach (ścieżka fakturowa)wyczuwanie powierzchni
- chodzenie po wyznaczonym torze
- ćwiczenia swobodnego biegania „Jestem motylem”
- bieganie po obwodzie koła
- ćwiczenia równoważne
- chodzenie po wąskim prostym lub krętym torze 'Idę po dróżce”
- chodzenie po wyznaczonej linii „Idę po mostku”
- stanie na jednej nodze „Jestem bocianem”
- skakanie obunóż „Jestem ptaszkiem”
- wchodzenie i schodzenie po schodach (naturalnych i terapeutycznych)
- chodzenie z omijaniem przeszkód „Omijam kałuże”
- ćwiczenia na czworakach
- naśladowanie chodu zwierząt „Jestem psem, kotem, żabką”
- przechodzenie pod przeszkodą (tunel, ławka)
- skakanie w pozycji kucznej „Jestem żabką”
- przechodzenie pod niskim mostkiem (czołganie się)
- turlanie się po dowolnej powierzchni i ograniczonej (materac)
- ćwiczenia w toczeniu i rzucaniu
- dowolne podrzucanie i łapanie piłki, woreczka
- rzucanie woreczka piłki do celu oburącz, jedną ręką z odległości (dowolnej , wyznaczonej)
- turlanie toczenie piłki
- kopanie piłki
- ćwiczenia rąk
- wymachy do przodu obu rąk, pojedynczo
- wymachy do tyłu obu rąk, pojedynczo
- krążenie ramion
- klaskanie
- uderzanie rękami o podłoże
- kreślenie dowolnych kształtów w powietrzu z nauczycielem, samodzielnie
- kreślenie dużych płynnych ruchów w powietrzu: prostych, falistych, okrągłych
Ćwiczenia motoryki małej
- ćwiczenia dłoni
- wyczuwanie dłoni (dotykanie dłoni, zaciskanie dłoni, otwieranie dłoni)
- ugniatanie gąbki, piłeczki, papieru
- wyczuwanie różnych powierzchni (dotykanie, odgadywanie co mam w ręku)
- wkładanie i wyjmowanie przedmiotów dużych, małych
- zabawy konstrukcyjne
- nakładanie koralików na patyk, sznurek
- malowanie techniką Malowania Dziesięcioma Palcami całą dłonią, paluszkami dużych powierzchni
- zabawy plasteliną, masą solną, żelową, kuleczkami żelowymi, mąką, ryżem, kaszą
- składanie papieru (zabawy origami)
- wydzieranki z papieru
- ćwiczenia palców: wyczuwanie palców
- zabawy w deszczyk, naśladowanie gry na pianinie
- podnoszenie drobnych przedmiotów (ziarenka, guziczki, pieniądze, koraliki itp.) palcami: kciukiem i wskazującym, pęsetą
- ugniatanie papierowych kul, ściskanie piłeczek
- kreślenie kredą, węglem, mazakami, kredkami różnego rodzaju (na dużych powierzchniach) patykiem na śniegu, palcem, patykiem w mące
- wodzenie palcem po wzorze (proste wzory wg Metody Dobrego Startu)
- zamalowywanie dowolnych powierzchni dużych płaszczyzn farbami, kredą itp.
- zamalowywanie ograniczonej powierzchni (pędzlem, farbą, kredą, kredką itp.)
- rysowanie linii prostych, pionowych, poziomych, ukośnych
- rysowanie na podany temat np. narysuj dom
- rysowanie na wybrany temat: co narysujesz?, dziecko samo określa co narysuje, następnie mówi o swym wytworze
- posługiwanie się nożyczkami: prawidłowy chwyt,cięcie po linii prostej(paski, trawka, deszczyk), po linii falistej (fale, chmurki), wycinanie kolorowych figur geometrycznych, wycinanie po śladzie, wycinanie dowolnych przedmiotów z kolorowych ilustracji- przyklejanie do kartonu w formie obrazka
- ćwiczenia orientacji w przestrzeni
- ćwiczenia z drugą osobą (stań przede mną, stań za mną, idź do przodu, idź do tyłu, rób tak jak ja)
- ćwiczenia z przedmiotem (stań za piłką, stań przed piłką, unieś piłkę do góry, rzuć piłkę do mnie,układanie przedmiotów zgodnie z poleceniem, zabawy konstrukcyjne:poukładaj klocki jeden na drugim, obok drugiego)
- ćwiczenia łączące ruchy dziecka z położeniem przedmiotów w przestrzeni (chodzenie po wyznaczonej trasie, chodzenie z omijaniem przeszkód, układanie przedmiotów na wyznaczonym wzorze)
- Układ przedsionkowy-rozwijanie poczucia równowagi, świadomości przestrzeni, stabilności proksymalnej (zdolności do stabilizowania ramion i bioder), całościowej kontroli sprawnego poruszania się.
- Propozycje zabaw i ćwiczeń:
- -maszerowanie w miejscu, kolana wysoko uniesione, palce stóp skierowane ku podłożu
- -podskakiwanie jak pajac, na początku można ćwiczyć same ruchy kończyn górnych, następnie dolnych, apotem je łączyć
- -zabawa 'olbrzym i człowiek'-chodzenie na palcach i piętach
- -klęk prosty naprzeciwko partnera lub ściany, łapanie piłki rzucanej przez partnera, albo odbijanej o ścianę
- -stanie na jednej nodze, następnie na drugiej z oczami otwartymi, później zamkniętymi. Utrzymanie takiej pozycji tak długo jak to możliwe
- -odwracanie głowy: w lewo, w prawo, w górę, w dół
- -leżenie przodem i tyłem, ślizganie się w kółko na brzuchu i na plecach
- -przysiady i wstawanie
- -naprzemienne ruszanie nogami podczas leżenia podczas leżenia na plecach, w górę, w dół, w lewo, w prawo
- -zabawa 'żabka do stawu” zeskakiwanie z ławeczki na miękkie podłoże
- -skakanie na piłkach typu kangur
- -zjeżdżanie ze zjeżdżalni w różnych pozycjach
- -zabawy na karuzeli
- -huśtanie w kocu lub na huśtawce
- -toczenie w krótkim tunelu gimnastycznym
- -obroty na ruchomym talerzu połączone z dodatkowymi zadaniami-np. zbieranie znajdujących się obok klocków, piłek
- -przechodzenie między różnymi przeszkodami
- Układ dotykowy-poznawanie swojego ciała, wczesne poznawanie przedmiotów, rozpoznawanie przedmiotów bez udziału wzroku, różnicowanie bodźców dotykowych,rozwój emocjonalny
- propozycje zabaw i ćwiczeń
- -zabawa „co to za przedmiot”-wyczuwanie rzeczy bez udziału wzroku (stereognozja)
- -zabawa „sensoryczne pudełko”- napełnianie dużego pudełka sypkimi materiałami, a następnie umieszczanie w nim różnych przedmiotów. Dziecko zanurza dłonie w pojemniku i znajduje ukryte przedmioty
- -dotykanie dłońmi różnych faktur
- -rysowanie wzorów na tackach wysypanych materiałami
- o różnej strukturze (piasek, mąka, kasza, ryż, kulki żelowe)
- -wachlowanie dzieci pod chustą
- -wodzenie palcem po szlaczkach wykonanych z materiałów o różnej fakturze
- -dobieranie w pary bez udziału wzroku figur o tym samym kształcie
- -toczenie dużej piłki po ciele dziecka
- -spacerowanie po ścieżce fakturowej
- -dotykanie palcami materiałów o różnych fakturach
- -kreślenie na plecach dziecka znaków, figur, najpierw dziecko wskazuje odpowiedź
- korzystając z dostarczonych mu wzorów, później samodzielnie odtwarza rysunek na papierze
- -automasażyki z wykorzystaniem prostych rymowanek
- -wkładanie rąk do ciepłej i zimnej wody (ciepło-zimno), sterty bawełnianych ścinek (miękkość) opisywanie wrażeń
- Schemat ciała- nabywanie i rozwijanie umiejętności kierowania ruchem określonych części ciała, najpierw w ruchach jednostronnych, a następnie naprzemiennych
- propozycje zabaw i ćwiczeń
- -naśladowanie piosenek i wierszyków np.:”głowa, ramiona”, „praczki”, piosenki wspomagające rozwój dziecka z repertuaru M. Bogdanowicz
- -poruszanie wskazaną częścią ciała w rytm muzyki
- -odbijanie różnymi częściami ciała piłką, balonem
- -stukanie różnymi częściami ciała w materac, piłkę
- -ciągnięcie za kostki, przeguby rąk dziecka leżącego na brzuchu lub plecach
- -budowanie i burzenie na sygnał wieży z rąk i nóg
- -obrysowywanie różnych części ciała z wyodrębnieniem i nazywaniem poszczególnych elementów
- -dorysowywanie naszkicowanej na papierze postaci brakującej części ciała
- -przyklejanie narysowanej na planszy postaci różnych części ciała
- -układanie modelu postaci na wzorze
- -dotykanie przed lustrem poszczególnych części ciała
- -rzucanie fakturowych krążków (mających na powierzchni wzory sensoryczne), kulek z gazety zgodnie z instrukcją-w lewo, w prawo, w dół, do góry
- -poruszanie się wg wskazówek: zrób jeden krok do przodu, dwa kroki do tyłu itp.
- -zabawa „lustro” powtarzanie ruchów drugiej osoby
- -imitowanie ruchem chodu różnych zwierząt
- -ćwiczenia z przekraczaniem linii środkowej np.:dotykanie prawą ręką lewego ucha i odwrotnie
- -wykonywanie przez dziecko poleceń takich jak: „podaj lewą rękę”, „tupnij prawą nogą”
- -obrysowywanie położonych na papierze rąk z rozcapierzonymi palcami i dorysowywanie przez dziecko dodatkowych elementów np. paznokci, biżuterii
- -zapoznanie i stosowanie określeń przyimkowych takich jak: na, pod, za, obok, przed
- Układ proprioceptywny- rozwój percepcji czuciowej i kinestetycznej
- propozycje zabaw i ćwiczeń
- -chodzenie na piętach, palcach, kolanach, czworakach
- -chodzenie tyłem
- -bębnienie w duże piłki
- -napieranie rękami, stopami na ścianę
- -wskakiwanie na poduszki, gruby materac, do basenu z piłkami
- -przenoszenie za głowę przedmiotu utrzymywanego między nogami (piłki, jaśka)
- -masaż palców, rąk i nóg dziecka piłkami o różnym stopniu sprężystości ruchem turlania i sprężynowania
- -zwijanie dziecka w koc, karimatę, folię bąbelkową i dociskanie pleców, rąk, nóg, pośladków workiem wypełnionym materiale m sypkim
- -przeciąganie się w parze, przeciąganie liny, rozciąganie gumy, taśmy gumowej
- -raczkowanie, chód na czworakach, kolanach, turlanie się po różnych fakturach (twardym materacu, folii bąbelkowej, gąbkach)
- -przenoszenie woreczków, chusteczek higienicznych za pomocą palców stóp lub podeszwy stopy
- -dociskanie kolan do klatki piersiowej w leżeniu na plecach
- -pchanie przed sobą wózków, zabawkowych kosiarek itp.
- -zeskakiwanie z wysokości na różne podłoża (pufa, stos materacy, zwoje folii bąbelkowej, sterta gąbek)
Opracowanie: Jolanta Łapaj
Literatura:
1.” Zabawy rozwijające dla małych dzieci” Hanna Trawińska
2.„Zabawy i ćwiczenia na cały rok-propozycje do pracy z dziećmi młodszymi
o specjalnych potrzebach edukacyjnych”-Anna Franczyk, Katarzyna Krajewska
3.„Program psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju”-Anna Franczyk, Katarzyna Krajewska
AKTUALNOŚCI:
Zanim błyśnie pierwsza gwiazdka
ZANIM BŁYŚNIE PIERWSZA GWIAZDKA W okresie przedświątecznym wielu rodziców zastanawia się: co kupić pod choinkę, czyli co ma przynieść Mikołaj. Problem wydaje się tym większy im mniejsza jest zawartość rodzinnego portfela. Co więc wybrać, aby sprawić dziecku...
czytaj dalej na temat: Zanim błyśnie pierwsza gwiazdka